Mezotelyoma Radyoterapisi

Mezotelyoma radyoterapisi kanser hücrelerini öldürmek ve kanserin yayılmasını önlemek için kullanılan yaygın bir tedavi yöntemidir. Mezotelyoma tedavisi sırasında radyoterapi tipik olarak ameliyattan sonra kalan kanser hücrelerini öldürmek için kullanılan multimodal bir planın parçasıdır. Çalışmalar ameliyattan önce kullanıldığında başarılı olabileceğini ve radyoterapinin semptomları azaltmak için palyatif olarak da kullanılabileceğini göstermektedir.

En yaygın görülen dış ışın (harici) radyoterarapi ve brakiterapi olmak üzere iki ana mezotelyoma radyoterapi türü vardır. Tüm malign mezotelyoma hastaları kanser evresine ve yaş ve genel sağlık gibi hasta özelliklerine bağlı olarak radyoterapi tedavisi alabilirler.

Radyoterapi Mezotelyoma Kanserini Nasıl Tedavi Ediyor?

Mezotelyoma tedavisinde radyoterapi, kanser hücrelerini hedef alarak ve DNA’larına zarar vermek için X ışınları gibi radyasyon ışınlarını kullanır. Kanser hücresinin DNA’sı ciddi şekilde hasar gördüğünde hücreler ölür ve artık çoğalamaz bu da metastazı veya kanser büyümesini önlemeye yardımcı olur. Hücrelerin ölmesi günler veya haftalar sürebilir ve radyoterapiden sonra haftalar veya aylarca sonra da ölmeye devam edebilir.

Adjuvan Mezotelyoma Radyoterapisi

Adjuvan tedavi ikincil tedaviyi ifade eder. Adjuvant radyoterapi kalan kanser hücrelerini öldürmek ve nüksetmeyi önlemek amacıyla ameliyat sonrası gerçekleştirilir. Cerrahi rezeksiyon ile mezotelyoma tümörlerinin nüks edebilme potansiyeli vardır ve bunlar radyasyon kullanımıyla önlenebilir.

Radyoterapi Sonrası Mezotelyoma Cerrahisi (SMART)

Radyoterapi Tedavisi Sonrası Mezotelyoma Cerrahisi (SMART) cerrahi öncesi kullanılan yeni bir radyasyon türüdür. Yüksek dozda radyoterapi normalden çok daha yüksek bir dozda uygulanır. Etkilenen dokuyu çıkarmak için yaklaşık altı gün sonra cerrahi işlem gerçekleştirilir. Çalışmalar bunun özellikle kötü huylu plevral mezotelyoma hastaları için yaşam beklentilerinin uzatılmasında başarılı olduğunu ve cerrahi rezeksiyon için kanserli bir bölgeyle sınırlamaya yardımcı olabileceğini göstermiştir. Bir çalışmada ise ekstrastraural pnömonektomi (EPP) ile birlikte verilen SMART yöntemi 3. evre ve 4. evre epitelioid hücre tipli mezotelyoma hastalarının yaşam beklentilerini 4 yıldan daha uzatabildiğini göstermiştir.

Palyatif Radyoterapi

Semptomların azaltılmasına ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesine yardımcı olmak için tedavi yolculukları sırasında herhangi bir aşamada ve zamanda mezotelyoma hastalarına palyatif tedavi verilebilir. Palyatif amaçlı radyoterapi genellikle yayılmış kanser tümörlerini küçültmek, ağrıları azaltmak, nefes almada zorluğu hafifletmek ve akciğerler ve karın organları üzerindeki basınçtan kaynaklanan nefes darlığı gibi semptomları azaltmaya yardımcı olmak için 3. evre mezotelyoma veya 4. evre mezotelyoma hastalarında kullanılır.

Mezotelyomada Radyoterapi Türleri

Mezotelyoma için dış ışın (harici) radyoterapi (EBRT) ve ayrıca iç ışın (dahili) radyoterapi (IBRT) olarak da adlandırılan brakiterapi dahil olmak üzere iki ana radyoterapi tedavisi vardır. Yararlar ve riskler her tip için farklıdır ve hastalar seçenekleri doktorları ile tartışmalıdır.

Dış Işın (Harici) Radyoterapi (EBRT)

Mezotelyoma için dış ışın (harici) radyoterapi kötü huylu tümörleri hedef alarak yoğun radyasyon ışınları kullanan invazif olmayan bir prosedürdür. Radyasyon ışınları bir bilgisayar kontrolünde sağlıklı hücrelere zarar vermekten kaçınılarak kötü huylu ve kanserli hücreler hedef alınarak öldürülmeye çalışılır.

Mezotelyoma tedavisi için yaygın olan spesifik bir EBRT tipi, radyoloğun radyasyon ışınlarının gücünü tümörün boyutuna, konumuna ve diğer faktörlere göre ayarlayabildiği yoğunluk modülasyonlu radyasyon tedavisidir (IMRT). IMRT ayrıca hastanın etrafında hareket eden ve tümör şekline uyan hücreleri hedef alarak sağlıklı hücrelere minimum hasar vermeyi sağlayan bilgisayarlı bir makine kullanarak yapılan üç boyutlu bir radyasyon terapisidir.

Yakın tarihli bir çalışmada IMRT’nin ardından bir ekstrapleural pnömonektomi hastanın yaşam beklentilerini 39 aya kadar uzatabildiğini göstermiştir. Buna karşılık plevral mezotelyoma hastalarının sadece %35 kadarı ortalama 1 yıldan daha uzun bir hayatta kalma oranına sahip olmuştur.

Dış Işın (Harici) Radyoterapi Prosedürü

  • Hasta vücudunun bazı kısımları radyasyondan korunmak için kaplanır,
  • Radyasyon makinesini kontrol etmek ve interkom yoluyla hastayla iletişim kurmak için başka bir odada bir teknisyen bulunur,
  • Radyasyon makinesi hasta için genellikle ağrısız ve hızlı olan uygulamaya başlar,
  • Radyoterapi genellikle haftada birkaç kez yapılır ancak hastanın durumuna ve devam eden diğer tedavilerede bağlıdır

Brakiterapi

Brakiterapi mezotelyoma tedavisi için daha az sıklıkla uygulanır ancak klinik çalışmalar IBRT’nin hasta prognozunu iyileştirmeye yardımcı olma potansiyelini araştırmaya devam etmektedir. Bu tedavi EBRT’den farklıdır çünkü doğrudan yüksek doz radyasyon uygulanır. Tedavi vücudun içinde daha iyi hedeflendiğinden sağlıklı dokulara çok az etki eder.

İki tip brakiterapi vardır:

  • Kalıcı brakiterapi: Radyoaktif tohumlar tedavide kullanılan radyoaktif maddenin dozajına ve türüne bağlı olarak genellikle 3-12 aylık bir süre sonra boyunca radyasyon yayılması devam eder.
  • Geçici brakiterapi: Radyoaktif tohumlar alınmadan bir kaç hafta önce veya bir ay önceden belirlenmiş bir süre boyunca implante edilir. Sürenin uzunluğu radyasyonun hedefine ve dozajına bağlıdır.

Brakiterapi Prosedürü

  • Metal bir tüp veya kateter kullanarak radyoaktif tohumlar veya çubuklar tümörün yanına yerleştirilir,
  • Yüksek konsantreli radyasyon dozu doğrudan tümöre uygulanır,
  • Geçici tedavilerde aplikatör tohum sökümü için yerinde kalabilir,
  • Prosedür tipik olarak hastane gereklilikleri olmadan ayakta tedavi prosedürü olarak yapılabilir,
  • İşlem sonrası düşük radyasyon emisyonlarına rağmen hastalar radyasyonun etkisine yatkın oldukları için hamile kadınlar ve küçük çocuklar ile etkileşime girmemelidir.

Mezotelyoma Radyoterapisinin Yan Etkileri

Mezotelyoma radyoterapisi de dahil olmak üzere tüm kanser tedavilerinin yan etkileri vardır. Hastalar tüm olası yan etkileri doktorlarıyla tartışmalı ve tedavi sürecinde ortaya çıkanları rapor etmelidir. Tedaviye bağlı yan etkilerinin şiddetini azaltmak için aynı anda uygulanabilen radyolojik koruyucu ilaçlar veya diğer palyatif tedaviler vardır.

Radyoterapinin Ortak Yan Etkileri

  • Yorgunluk: Birçok hasta radyoterapiden sonra enerji kaybı ve aşırı yorgunluk bildirmektedir bu tedavinin bitiminden sonra aylarca sürebilir.
  • Saç dökülmesi: Hastalar radyoterapinin uygulandığı alanda vücutta saç dökülmesi yaşayabilir.
  • Ağız sorunları: Ağız kuruluğu, ağız iltihabı ve tat eksikliği gibi yan etkiler bildirilmiştir.
  • Cilt sorunları: Cildin kızarıklığı, kuruluğu, soyulması ve koyulaşması radyasyondan sonra yaygındır ve güneşe maruz kalma semptomlarını taklit eder.

Radyoterapinin uygulandığı yere bağlı olarak başka yan etkiler ortaya çıkabilir. Peritoneal mezotelyoma hastaları için mide bulantısı, kusma, ishal ve iştahsızlık da karın bölgesine uygulandıktan sonra sık görülür. Yan etkilerle mücadele etmek için hastalar bolca dinlenmeli, dengeli ve sağlıklı bir diyet sürdürmeli ve ayrıca mezotelyoma doktorlarıyla birlikte aldıkları tüm takviyeleri ve ilaçlar hakkında bilgi almalıdırlar. Hastalar kullandıkları sabun, losyon, kozmetik ve parfümlere ayrıca dikkat ederek ciltlerinde meydana gelen değişimleri de takip etmelidirler.

Leave a Reply